Wat is retail? Kort gezegd is retail de verkoop van producten rechtstreeks aan de eindconsument voor persoonlijk gebruik. Of je nu een pak melk koopt in de supermarkt, een nieuwe jas past in de winkelstraat of online een paar schoenen bestelt: het valt allemaal onder deze noemer. Volgens de richtlijnen van het Centraal Bureau voor de Statistiek gaat het om de rechtstreekse levering van niet-zelf vervaardigde nieuwe of tweedehands goederen aan de consument. Op dedetailhandel.nl houden we je op de hoogte van alle actuele ontwikkelingen in deze dynamische sector. In dit artikel duiken we in de betekenis, de nieuwste cijfers van 2026 en de belangrijkste trends die de winkelstraat veranderen.
De belangrijkste retailcijfers van 2026 op een rij
De Nederlandse retailsector is volop in beweging. Hoewel ondernemers de afgelopen jaren met flinke uitdagingen te maken kregen, laten de cijfers van 2026 een herstel en groei zien. Zo steeg het aantal actieve retailbedrijven aan het begin van het derde kwartaal (Q3) van 2026 naar een totaal van 176.290 ondernemingen. Dat is een lichte stijging van 25 bedrijven ten opzichte van het voorgaande kwartaal.
Ook de omzetcijfers laten positieve resultaten zien. In het tweede kwartaal (Q2) van 2026 lag de gemiddelde retailomzet 3,2 procent hoger dan in dezelfde periode een jaar eerder. Deze stijging zette door in de zomer: in juli 2026 steeg de totale omzet met bijna 3 procent. Hierbij deed de non-foodsector het opvallend goed met een groei van 3,6 procent, terwijl de foodsector een stabiele groei van 1,5 procent noteerde.
In de onderstaande tabel vind je de belangrijkste marktgegevens en indicatoren voor de retailsector in 2026 overzichtelijk bij elkaar:
| Indicator | Waarde / Cijfer (2026) | Toelichting en details |
|---|---|---|
| Actieve retailbedrijven | 176.290 (begin Q3) | Een lichte toename van 25 ondernemingen ten opzichte van Q2. |
| Gemiddelde omzetgroei Q2 | +3,2% | Vergelijking met dezelfde periode in het voorgaande jaar. |
| Omzetgroei juli (non-food) | +3,6% | Sterke prestaties in sectoren zoals kleding en elektronica. |
| Omzetgroei juli (food) | +1,5% | Stabiele en constante groei in supermarkten en speciaalzaken. |
| Openstaande vacatures | 43.200 (Q3) | Duidt op een aanhoudend krappe arbeidsmarkt in de sector. |
| Ondernemersvertrouwen | -1,1 (Q3) | Een forse verbetering ten opzichte van de -11,8 in Q2. |
Technologische innovaties: AI en ‘agentic commerce’
Consumenten verwachten tegenwoordig een naadloze winkelervaring. Ze willen moeiteloos kunnen schakelen tussen fysieke winkels, webshops en sociale media (de zogenaamde omnichannel-aanpak). Om aan die verwachtingen te voldoen, grijpen winkeliers massaal naar nieuwe technologieën. Kunstmatige intelligentie (AI) speelt hierin een hoofdrol. In 2026 past maar liefst 87 procent van de retailers wereldwijd AI toe in minstens één bedrijfsproces.
Een interessante nieuwe ontwikkeling is ‘agentic commerce’. Hierbij doen slimme AI-assistenten volledig autonoom aankopen namens de consument op basis van diens voorkeuren en eerdere gedrag. Daarnaast zien we dat sociale media en technologische innovaties zorgen voor concrete verbeteringen op de winkelvloer en online:
- Virtuele paskamers: Interactieve tools (bijvoorbeeld op TikTok) helpen consumenten bij het maken van de juiste keuze en verminderen het aantal onnodige aankopen.
- Virtuele try-ons: Het digitaal passen van kleding en cosmetica verlaagt de retourpercentages in de kledingbranche met wel 31 procent.
- Slimme voorraadvoorspellingen: Geavanceerde algoritmen helpen winkeliers om hun voorraden nauwkeuriger te beheren, waardoor nee-verkopen en overschotten worden voorkomen.
- Gepersonaliseerde aanbiedingen: Consumenten ontvangen deals en suggesties die specifiek zijn afgestemd op hun persoonlijke smaak en aankoophistorie.
Bewust consumeren en de opkomst van recommerce
Het koopgedrag van de consument verandert niet alleen door technologie, maar ook door economische en maatschappelijke verschuivingen. Hoewel de wereldwijde inflatie in de periode 2025/2026 is gedaald naar ongeveer 4,2 procent, letten mensen nog steeds scherp op hun uitgaven. Er wordt vaker gekozen voor huismerken in plaats van A-merken, en consumenten besteden hun geld liever aan ervaringen dan aan fysieke spullen.
Tegelijkertijd is duurzaamheid een blijvende factor. Dit zien we vooral terug in de snelle opkomst van ‘recommerce’ (de verkoop van tweedehands artikelen), een trend die enorm populair is onder Gen Z. Retailers spelen hier slim op in door niet alleen tweedehands spullen te verkopen, maar ook reparatiediensten en verhuurconcepten aan te bieden. Zo krijgt een product een langer leven en bouwen winkels een duurzamere relatie op met hun klanten.
De arbeidsmarkt in de retail: uitdagingen en kansen
Ondanks de technologische vooruitgang blijft retail mensenwerk. En juist daar wringt de schoen: de sector kampt al langere tijd met een krappe arbeidsmarkt. Aan het begin van het derde kwartaal van 2026 stonden er maar liefst 43.200 vacatures open in de detailhandel. Het vinden en behouden van goed personeel is voor veel ondernemers dan ook een van de grootste uitdagingen van dit moment.
Toch is er ook veel positivisme te bespeuren onder winkeliers. Het ondernemersvertrouwen is in het derde kwartaal van 2026 namelijk fors verbeterd naar -1,1. Ter vergelijking: in het tweede kwartaal lag dit vertrouwen nog op een dieptepunt van -11,8. Ondernemers kijken de toekomst dus weer met aanzienlijk meer vertrouwen tegemoet.
Veelgestelde vragen over retail betekenis
Wat is de exacte definitie van retail?
Retail is het Engelse woord voor detailhandel: de rechtstreekse verkoop van (nieuwe of tweedehands) goederen aan consumenten voor persoonlijk gebruik.
Wat is het verschil tussen retail en wholesale?
Retail richt zich rechtstreeks op de eindconsument die het product zelf gebruikt. Wholesale (groothandel) verkoopt grote partijen goederen aan andere bedrijven, die de producten vervolgens weer doorverkopen of gebruiken voor hun eigen bedrijfsvoering.
Wat betekent recommerce?
Recommerce staat voor reverse commerce en is de verkoop van tweedehands, gerepareerde of refurbished artikelen. Het omvat daarnaast ook huur- en leaseconcepten die bijdragen aan een circulaire economie.
Wat is de invloed van AI op de retailsector?
AI helpt retailers om processen te optimaliseren, zoals het voorspellen van voorraden en het personaliseren van aanbiedingen. Daarnaast maakt het autonome aankopen via slimme assistenten (agentic commerce) mogelijk.
Meer lezen over dit onderwerp? Bekijk alles in Nieuws.
